Maaien en meten in één werkgang met Leica MC1

Hoe Waterschap Drents Overijsselse Delta zijn watersysteem zichtbaar maakte met Leica MC1. Van routinematig maaien en baggeren naar een continu meetproces.

Auteur: Reka Vasszi

In Nederland is water constant in beweging. Het wordt verplaatst, tegengehouden, doorgelaten en gemeten, elke dag opnieuw en met een netwerk sloten, kanalen en waterlopen. Waterschap Drents Overijsselse Delta beheert een van deze netwerken, iets wat op het eerste gezicht eenvoudig lijkt: water weghalen waar er te veel van is en water brengen naar waar er te weinig is.

Om dat goed te kunnen doen, is inzicht nodig in de vorm van elke watergang: Wat is de diepte, breedte en het maximale debiet? Deze gegevens kwamen vroeger ongeveer elke acht jaar binnen. Vandaag verzamelen 19 onderhoudskranen van het waterschap deze gegevens tijdens het maaien, waardoor het watersysteem twee tot drie keer per jaar wordt geactualiseerd.

De uitdaging: een watersysteem beheren met data van acht jaar geleden

Bijna al wat de organisatie plant, berekent en uitvoert, steunt op de stromingsprofielen van de waterlopen. Maar om deze profielen up-to-date te houden, moesten ze ter plaatse worden opgemeten: traag, duur en foutgevoelig.

"Het waterschap wil graag up-to-date en betrouwbare informatie over de stromingsprofielen van de waterlopen. Veel van wat we doen in de organisatie wordt berekend, gepland en uitgevoerd op basis van deze gegevens. De gegevens bijwerken en bijgewerkt houden, blijkt erg arbeidsintensief en foutgevoelig te zijn.
_{— Sander van 't Klooster, projectmanager, Waterschap Drents Overijsselse Delta}

Intussen werkt ook het weer niet meer mee. In de regio zijn regenbuien korter en heviger geworden, en een systeem dat maar eenmaal om de acht jaar wordt opgemeten is een systeem waarvan de risico's alleen kunnen worden ingeschat.

"Als waterschap zien we dat er meer buien zijn en dat ze intenser zijn geworden. Dat betekent dat er meer risico in het systeem zit. We willen weten hoe ons systeem eruitziet. Met dit soort datasystemen kunnen we de risico's veel beter beheren en ook beter tussenkomen wanneer dat nodig is."
_{— Sander van 't Klooster, projectmanager, Waterschap Drents Overijsselse Delta}

De oplossing: de machine die de sloot onderhoudt, meet deze tegelijkertijd op

In plaats van een meettaak toe te voegen aan een toch al vol onderhoudsprogramma, maakte het waterschap van het onderhoud zelf de meting. Elke graafmachine werd uitgerust met het machinebesturingssysteem, de sensoren en de GNSS-plaatsbepaling van Leica MC1. Zo kon eenzelfde werkgang zowel de waterloop vrijmaken als het profiel ervan opmeten.

Zo werkt dit bij Drents Overijsselse Delta:

Negentien graafmachines voor onderhoud zijn uitgerust met Leica MC1, sensoren en GNSS-plaatsbepaling. Allemaal volledig operationeel.
De machinist drukt op één knop om de maaikorf te activeren; diezelfde knop start ook het meetsysteem
Terwijl de maaikorf de bedding van de sloot volgt, worden diepte en breedte bij elke doorgang automatisch vastgelegd.
De meetgegevens worden rechtstreeks naar de gekoppelde cloud gestuurd, waar ze direct zichtbaar zijn.
Een gegevensverwerkende partner vraagt de data op via API en zet deze om in informatieproducten voor eindgebruikers binnen het waterschap.
Tegelijkertijd worden waterplanten en slib verwijderd. Het onderhoud verandert dus niet.

"Achter me staat een graafmachine die is uitgerust met het Leica MC1-systeem voor graafmachines. Wat er in de praktijk gebeurt, is dat de machinist tijdens het maaien op een knop drukt om de maaikorf te activeren. Met diezelfde knop wordt ook het meetsysteem ingeschakeld, zodat alle bewegingen van de kraan automatisch worden geregistreerd."
_{— Jan Van Groesen, Sales Engineer bij Leica Geosystems}

Het resultaat is, in de woorden van de projectmanager, dat het werk buiten naar binnen wordt gehaald.

"Dankzij deze oplossing kan het waterschap een van zijn kerntaken doeltreffender en efficiënter uitvoeren. Dit bespaart veel tijd aan handmatig werk en geeft direct inzicht in de actuele situatie van het watersysteem."
_{— Sander van 't Klooster, projectmanager, Waterschap Drents Overijsselse Delta}

Een nieuwe collega in de cabine

Voor de machinisten is het werk niet zwaarder geworden, maar net interessanter. De machine verzamelt de gegevens en zij blijven doen wat ze het beste kunnen. Het opmeten gebeurt volledig parallel.

"Ik schakel de machine 's ochtends in en alle gegevens worden automatisch ingeladen en verzonden. Zij kunnen er in real time mee aan de slag. Het systeem is erg gebruiksvriendelijk. En ja, het is logisch. Je leert het snel gebruiken."
_{— Hans Vrieling, machineoperator, Waterschap Drents Overijsselse Delta}

De opleiding duurde twee dagen. Machinisten waren betrokken bij de volledige installatie van het systeem en kunnen terugvallen op een speciaal kanaal voor ondersteuning en vragen. Het systeem maakt nu deel uit van de normale routine, in plaats van ernaast te lopen.

"Het maakt het werk spannender voor de machinisten. Ze zijn niet alleen de waterlopen aan het maaien, maar genereren ook data. En ik zie het nieuwe systeem als een nieuwe collega in de cabine."
_{— Bertwin Post, Waterschap Drents Overijsselse Delta}

Geen extra uren en minder werk in het water

De businesscase van het project draait om één belangrijk punt: De meting brengt geen extra kosten met zich mee, omdat deze plaatsvindt tijdens werkzaamheden die toch al gepland waren. Er is geen afzonderlijke meetploeg, geen tweede bezoek, geen extra shift.

"Het voordeel van dit systeem is dat het geen extra arbeid kost. Het reguliere onderhoud en de metingen worden in één en dezelfde werkgang uitgevoerd. Het kost ons geen extra tijd of energie."
_{— Robert Pannenborg, Waterschap Drents Overijsselse Delta}

Om dezelfde reden verbeterde ook de veiligheid. Mensen die profielen met de hand opmeten, doen dit op zachte oevers en in het water, met een meetstok. Dankzij automatische opmeting is dat niet meer nodig.

"De veiligheid is verbeterd doordat de machine alle gegevens in één werkgang verzamelt en we geen handmatige metingen meer hoeven uit te voeren, die behoorlijk arbeidsintensief zijn."

_{— Bertwin Post, Waterschap Drents Overijsselse Delta}

Van het theoretische watersysteem naar het echte werk

Bij de organisatie valt niet alleen de technologische verandering op, de kaart op het scherm en de sloot in het veld komen eindelijk overeen.

"Vroeger werden onze gegevens eenmaal om de zoveel jaar verzameld, in sprongen van acht jaar. Nu beschikken we over actuele gegevens. Een kanaal of een waterloop wordt nu twee of drie keer per jaar opgemeten. Dit geeft ons direct inzicht in de actuele situatie van ons watersysteem buiten."
_{— Sander van 't Klooster, projectmanager, Waterschap Drents Overijsselse Delta}

Met actuele profielen van het hele netwerk kunnen vragen die voorheen veldwerk en inschattingen vereisten, nu vanaf kantoor worden beantwoord:

Hoeveel water kan deze waterloop aan en hoeveel kan hij afvoeren?
Wat gebeurt er bij harde regen en waar is er dan risico op overstroming?
Waar in onze zone is er gevaar voor watertekorten bij droogte?
Hoe diep en breed is het er nu, ten opzichte van het ontwerp?
Waar moeten we volgende winter baggeren, op basis van wat we deze zomer hebben opgemeten?

Tweede lepelsteel: ondersteuning van de werkzaamheden met de juiste aanbouwdelen voor de Nederlandse watergangen.

Voor waterloopbeheer in Nederland is meer dan één bak nodig. Maaibakken, baggerbakken en bijkomende armconfiguraties maken allemaal deel uit van een normale werkdag. Een machinebesturingssysteem dat alleen een standaardopstelling ondersteunt, is dan ook maar beperkt bruikbaar. De Leica MC1-oplossing met ondersteuning voor een tweede lepelsteel is precies voor dit probleem ontworpen.

"Om de Nederlandse waterlopen te kunnen beheren, zijn meer aanbouwdelen nodig dan normaal. Maar met de nieuwe versie van MC1 kunnen we die extra aanbouwdelen ondersteunen. Zo kan het volledige MC1-systeem gewoon worden gebruikt, inclusief al die aanbouwdelen."
_{— Jan Van Groesen, Sales Engineer bij Leica Geosystems}

Ter plaatse is het Leica Geosystems-team duidelijk:

"Vandaag de dag zijn wij de enige toeleverancier van machinebesturingssystemen die zo veel bewegende aanbouwdelen ondersteunen."
_{— Jan Van Groesen, Sales Engineer bij Leica Geosystems}

De conclusie: een beginpunt, geen eindpunt

Voor het waterschap vormen de 19 slimme graafmachines de basis voor alles wat hierna komt. Het project wordt nu al gezien als een blauwdruk voor verdere toepassingen, en niet als een eenmalige oplossing.

"Met dit project leggen we de basis voor een nieuwe manier van werken, waarbij slimme oplossingen en dataverwerking rechtstreeks bijdragen aan betere inzichten en besluitvorming. De slimme graafmachine is wat mij betreft niet het eindpunt, maar eerder een nieuw begin. Een platform waarop we kunnen voortbouwen aan nieuwe toepassingen, zoals inzichten in maailocaties, het bewaken van de waterkwaliteit en het opsporen van invasieve soorten. Op die manier zal dit project een katalysator zijn voor toekomstige innovaties."
_{— Sander van 't Klooster, projectmanager, Waterschap Drents Overijsselse Delta}

Voor iedereen die machines heeft en een groot, versnipperd netwerk beheert op basis van incidentele meetgegevens, is de les van Drents Overijsselse Delta duidelijk. Door het opmeten in het onderhoud te stoppen, profiteren ze nu van:

Actuele gegevens van het hele netwerk, twee tot drie keer per jaar geactualiseerd in plaats van eens in de acht jaar.
Geen bijkomende arbeid, machinetijd of meetbezoeken die moeten worden betaald.
Veiliger werken, omdat handmatige metingen in en rond het water grotendeels zijn vervallen.
Een dataplatform dat de organisatie ook kan toepassen op waterkwaliteit, invasieve soorten en meer.

"De samenwerking binnen het project toont aan hoe innovatie ontstaat wanneer technologie, expertise en praktische ervaring samenkomen."
_{— Sander van 't Klooster, projectmanager, Waterschap Drents Overijsselse Delta}

Ontdek de 3D-machinebesturingsoplossing van Leica Geosystems hier: https://leica-geosystems.com/products/machine-control-systems/excavator/leica-icon-ixe3---3d-system

Neem contact met ons op over machinebesturing

Neem contact met ons op voor meer informatie over onze oplossingen voor machinebesturing.

Meer lezen

Select Country

Europe

Americas

Asia

Africa